Boek
Nederlands

Katse nachten

Eriek Verpale (auteur)
Prozaschetsen en notities van de Vlaamse auteur, onder meer over zijn leven en schrijverschap.
Onderwerp
Verpale, Eriek
Titel
Katse nachten
Auteur
Eriek Verpale
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: De Arbeiderspers, 2000
311 p.
ISBN
90-295-5130-5

Besprekingen

In de liefde en letteren

HALFNEGEN op het navrante Stationsplein van Wetteren. Geen sterveling heeft daar iets te zoeken, behalve café Posthotel. Enkele jaren geleden nog een bouwvallig restant van een alcoholisch verleden, nu een trendy gelegenheid waar niet alleen de voltallige intelligentsia van Wetteren, maar ook iedere zichzelf respecterende Gentse hele, halve of kwartintellectueel elkaar de maat neemt.

Ik ben een half uur te laat voor de plechtige geboorte van het nieuwste boek van Eriek Verpale, Katse nachten (,,Een weerslag van twaalf en half jaar leven in de liefde en de letteren, van de eerste nacht tot de laatste nacht in De Katte, een aparte, trotse, volkse buurt in Zelzate''). Maar ik had gerekend op een trage bevalling en dat klopt. Een deel van Verpales aanhang staat buiten in de regen; binnen is het twintig graden warmer, een kleine menigte staat dicht opeengepakt rond een podium. De lokaliteit zucht onder de aanwezigheid van zoveel talent. De buitendeur staat open, maar elke pogi…Lees verder

Wat een grafomaan lijden kan

Eriek Verpale is eigenlijk geen schrijver. Hij is een alcoholicus, een verstokte roker, een beetje een lafaard, een romanticus, een arme luis en bovenal: een grafomaan. Sinds hij zich daarbij heeft neergelegd, gaat het een pak beter met zijn schrijverschap. Zoals hij zelf vertelt in het autobiografische Alles in het klein en latere boeken, ging het met de schrijver Verpale jarenlang niet zo goed: zijn eerste gedichten- en verhalenbundels verkochten zo slecht dat hij zijn schrijversambities opborg. ,,Ik ben géén 'literator', van publiceren en uitgeven heb ik zo mijn bekomst. [...] Ik wil gewoon schrijven , en laat het dan desnoods brieven zijn die alleen door jullie worden gelezen,'' stelt hij nu nog - vele boeken later - in zijn jongste, Katse nachten . Het bloed kruipt waar het niet gaan kan: zijn grafomanie leidde tot kilo's dagboeken en brieven, vooral aan zijn ,,Beminde vriend'' Luuk Gruwez. De beminde vriend vond De Arbeiderspers bereid om een selectie uit te geven. Het …Lees verder

Monument voor een volkswijk

Drank en vrouwen, het zou iets voor Jack Nicholson kunnen zijn. Maar in het Hollywood van Eriek Verpale voert niet glamour maar mededogen de boventoon. Zijn Sunset Boulevard ligt in een volkswijk van Zelzate, zijn heldendom is opgebouwd uit miserie. Twaalfeneenhalf jaar leven in de liefde en de letteren heeft hij gebundeld in «Katse Nachten»: «Mijn papieren monument voor mensen en dingen die anders zouden verdwijnen».

«Als er al iets heldhaftigs is aan mijn verhaal, dan is het wel dat ik ondanks mijn voortdurende pech altijd weer opnieuw begin», zegt hij. «Dat bewijst mijn enorme naïviteit (lacht), maar ook mijn levensdrift. Zielig? Ach, op bepaalde ogenblikken zag ik het echt niet meer zitten. Want de werkelijkheid was nog veel somberder, in dit boek heb ik ze afgezwakt. Om mensen te beschermen. Omdat men toch maar zou zeggen: Hij heeft het verzonnen».
«Het dialect kent daar een mooie term voor: verderden. Zoiets als: een ongeluk komt nooit alleen. Als mijn vader een zware hartaanval heeft, val ik in panne met de auto. Als ik dronken en met een pak in mijn broek achter het stuur zit, word ik staande gehouden door de drugscontrole...»
...En als je een bloemenmeisje achterna loopt om al haar rozen te kopen, sla je drie keer achter elkaar tegen de vlakte.
«Pure slapstick, ja. Een ander zou, (lacht) misschien niet na de eerste val maar toch zeker na de tweede, denken: Kind, loop jij maar …Lees verder

Ik heb geen greintje fantasie

ERIEK VERPALE: KATSE NACHTEN ***
Tien jaar nadat hij Alles in het klein publiceerde, het boek dat hem een plaats gaf in de Vlaamse literatuur en waarvoor hij bekroond werd met de NCR-prijs, publiceert Eriek Verpale (48) nu het vervolg: Katse nachten . Opnieuw dus een boek vol brieven, herinneringen, autobiografische verhalen en dagboekfragmenten want, zo zegt hij zelf: ,,ik heb geen greintje fantasie.''

Katse nachten is een opruimboek. Het begint met een brief uit oktober '85 aan zijn ,,Beminde Vriend'', de dichter Luuk Gruwez, ook al de belangrijkste correspondent in Alles in het klein . Daarin vertelt hij over de eerste nacht in het nieuwe huis dat hij zojuist betrokken heeft in de Zelzaatse wijk De Katte, waar het ,,episch centrum wordt gevormd door het café van moeder Zulma'', aan wie het boek trouwens opgedragen is. Het boek eindigt bijna dertien jaar later met de laatste brief aan dezelfde ,,Beminde Vriend'' die hij vanuit De Katte zal schrijven omdat hij opnieuw gaat verhuizen. Het lijkt erop alsof Verpale bij die verhuis al zijn notities nog eens herlezen heeft om er een nieuwe selectie uit te maken.

Wie Alles in het klein gelezen heeft, zal veel bekende elementen uit het leven en werk van Eriek Verpale herkennen. Zo blijft zijn liefde voor de Jiddische cultuur een constante. Dat grote essay over de Jiddische literatuur, waarop hij al jaren zit te broeden, moet e…Lees verder

Verpale kan De Katte niet vergeten

Negen jaar na Alles in het klein keert schrijver Eriek Verpale in gedachten terug naar de plaats waar hij bijna dertien jaar heeft geschreven: de volkswijk De Katte in Zelzate. Katse Nachten heet het lijvige nieuwe boek van Verpale. Zaterdagavond 22 januari wordt het voorgesteld in Café Posthotel in Wetteren.

De Katte is een telkens opduikend thema bij Verpale, net als zijn joodse afkomst, zijn vrouwen en verloren geliefden, zijn schrijverschap, zijn jeugd. ,,Ik ben geboren in Zelzate in 1952'', vertelt Verpale, ,,maar ik groeide op in Wachtebeke bij mijn ouders en overgrootmoeder. Na mijn spaakgelopen huwelijk ben ik in 1981 opnieuw naar Zelzate verhuisd. Vijf jaar heb ik op dat Betonplein gewoond, van 1985 tot 1998 in de volksbuurt De Katte. De Katte heeft een heel grote invloed gehad omdat ik daar na een zwerftocht ben terechtgekomen in een oude volksbuurt die warm en hecht was. Ik ben daar heel spontaan opgenomen.''

Nestwarmte

Cruciaal voor zijn leven in De Katte was het café De Moedige, uitgebaat door Moeder Zulma. Zij overleed in 1997 en aan haar is het boek ook opgedragen. Verpale: ,,Ze was een soort oertype van een moeder, een archetype. Bij haar kon je terecht met je verdriet en je vreugde. Ze had ook een hele grote wijsheid. Ze kon moed geven, ach jongetje, het ko…Lees verder

Een mens maakt wat mede

'Katse nachten': Eriek Verpales nieuwe, tegendraadse kroniek van een karakter.

TEGENSLAG EN VERDOEMENIS

BOEKEN

De anonieme achterflapschrijver had het niet gemakkelijk toen die zich aan het werk zette om Katse nachten, het nieuwste boek van Eriek Verpale, te omschrijven ten behoeve van de potentiële lezer. Het boek wordt eerst 'half fictioneel, half documentair' genoemd en verder heet het dat het 'in strikte zin noch roman noch egodocument' is. Zo komen we natuurlijk niet zeer ver. Het is maar dat die Verpale zo opzichtig de indruk wekt dat hij autobiografisch proza schrijft, terwijl die 'waarheidslaag' er nauwelijks toe doet. Dat is een probleem voor wie graag waterdichte beschotten tussen de genres ziet staan, maar verder heeft dat geen belang.

Dat Verpale bijvoorbeeld in de namiddag van 16 maart 1997 op een hoogst ongelegen moment van zijn constipatie verlost raakte, of op een avond in mei 1990 drie keer op z'n smikkel ging bij het achternazitten van een wreedschoon zigeunermeisje, is op zichzelf allemaal niet zeer belangwekkend, hoe 'ech…Lees verder

Dertien jaar, van oktober '85 tot augustus '98, heeft Eriek Verpale op de wijk 'De Katte' gewoond in Fabrieksdorp Zelzate. Zonder zich verder nog nadrukkelijk te bekommeren om het strakke tijdskader dat hem door zijn verblijf op die (toch wel aparte) wijk wordt gedicteerd, beweegt Verpale zich in zijn "Katse nachten" los en ongedwongen in zijn rijk gestoffeerd universum van de herinneringen. Juist die ongedwongenheid maakt dat de lezer zich driehonderd bladzijden lang laat inpalmen door het wel en (vooral) het vele wee van de auteur. Verpale heeft ongetwijfeld hard gewerkt aan de compositie van zijn 'Katse nachten'. Een enkele keer wordt het raamwerk ook echt duidelijk: het boek opent met zijn aankomst op 'De Katte', het eindigt met zijn aangekondigde vertrek. Maar verder is de grootste verdienste van het boek dat je als lezer de indruk krijgt dat alles er zomaar staat, en niet uitgerekend op dat moment op die bepaalde plaats.

Verpale mag dan nog over zichzelf schrijven dat hij…Lees verder
Eriek Verpale debuteerde in 1975 op 23-jarige leeftijd met 'De rabbi en andere verhalen' en heeft sindsdien dichtbundels, romans, autobiografische notities, een theatermonoloog en een brievenbundel gepubliceerd. Dit boek, dat zijn titel ontleend aan de wijk De Katte van zijn geboortedorp Zelzate waar hij bijna 13 jaar heeft gewoond, is een potpourri van genres: brieven aan zijn kunstbroeder Luuk Gruwez, dagboekaantekeningen, essays over jiddische literatuur (Verpale had een joodse grootmoeder), tot verhalen omgevormde jeugdherinneringen en losse invallen. Er is veel miserie in zijn bestaan, daarvan getuigt bijvoorbeeld het stuk "Wereldberoemd en strontrijk" waarin hij uitgebreid verslag doet van zijn persoonlijke ervaringen op het gebied van het schrijversoptreden. Het is zo in en in treurig dat je er als lezer gewoon van opknapt: misschien gaat het met mij niet zo goed, maar in vergelijking met hem heb ik absoluut niet te klagen. Zoals bij dit soort auteurs gebruikelijk is er ook vee…Lees verder

Over Eriek Verpale

Eriek Verpale (werkelijke naam Eric Verpaele) (Zelzate, 2 februari 1952 – Ertvelde, 10 augustus 2015) was een Belgisch schrijver.

Levensloop

Hij volgde economie-talen als interne leerling bij de broeders in Oostakker-Lourdes en studeerde aan de Universiteit Gent, 1 jaar Germaanse filologie en 1 jaar slavistiek (1970-1972). De schrijver beweerde dat hij werd opgevoed door zijn uit Litouwen afkomstige joodse overgrootmoeder, die vlak naast hem woonde. Hierdoor werd zijn belangstelling gewekt voor de joodse cultuur. Verpale heeft dan ook verschillende vertalingen uit het Jiddisch en Hebreeuws op zijn naam staan.

Toen ik op de lagere school het alfabet leerde, heeft mijn overgrootmoeder me ook het Hebreeuwse alfabet geleerd. Ik kan niet zeggen dat ze me echt Jiddisch heeft geleerd, maar ze zorgde voor de basis. Later ben ik dat allemaal zelf gaan uitpluizen. Van '75 tot '77 heb ik Hebreeuw…Lees verder op Wikipedia