Boek
Nederlands
Als een man onder verdachte omstandigheden overlijdt, is het de vraag of de waarheid ooit zonder voorbehoud kan worden gevonden.
Titel
Hordubal
Auteur
Karel Čapek
Vertaler
Irma Pieper
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Tsjechisch
Oorspr. titel
Hordubal
Uitgever
Amsterdam: Wereldbibliotheek, © 2019
176 p.
ISBN
9789028427402 (paperback)

Andere talen:

Besprekingen

De tragiek van de emigrant

Klassiek. Met Hordubal is de vertaling van de trilogie van de Tsjechische schrijver Karel Capek rond. Het tragische verhaal van de boer die uit de Nieuwe Wereld terug naar huis komt, is eigenlijk een pleidooi voor mededogen.

Het begin van Hordubal van Karel Capek (1890-1938) doet denken aan het postuum gepubliceerde Amerika van Franz Kafka, die andere befaamde Tsjechische auteur uit het interbellum. In Amerika verlaat een jongeman het oude continent om ver weg zijn geluk te beproeven, op de eerste pagina's van Hordubal keert het titelpersonage terug uit die Nieuwe Wereld.

De gezonde boer Juraj Hordubal heeft er acht jaar hard labeur in de mijnbouw op zitten en ondanks een tegenslag heeft hij toch de mooie som van 700 dollar vergaard. Wat zal hij daarmee allemaal wel niet kunnen kopen voor Polana, zijn beeldschone vrouw die achterbleef om de boerderij te bestieren, en voor hun dochtertje Hafia? Uit de voortreffelijk vertaalde monologue intérieur, doorspekt met Engels slang, blijkt al snel hoe eenzaam Hordubal is geweest. Acht jaren duren eindeloos lang als je met niemand in je moedertaal kan spreken en immer op jezelf aangewezen bent.

Hoe dichter Hordubal zijn dorp, boerderij en vro…Lees verder

Karel Čapek (1890-1938) koos het ruige land in Roethenië, dat na de Eerste Wereldoorlog aan Tsjecho-Slowakije was toegevoegd, als locatie voor zijn roman. De boer Hordubal keert als emigrant uit Amerika terug naar huis. De situatie daar is echter in zijn afwezigheid nogal veranderd. Onder verdachte omstandigheden wordt hij daarna dood gevonden. Čapek vertelt eerst het verhaal zoals het zou kunnen zijn gebeurd en vervolgt dan de lezing die uit het politieonderzoek naar voren komt en hiervan verschilt. Tot slot hoe de rechtbank erover oordeelt. De vraag is of de waarheid ooit zonder voorbehoud gevonden kan worden. ‘Hordubal’ (1933) is het eerste deel van een 'trilogie' (‘Meteoor’, ‘Een doodgewoon leven’), waarin deze in feite filosofische kwestie aan de orde komt.

Volkswoede in Tsjechië

In 'Hordubal' buigt Karel Capek zich opnieuw over een niet eenduidige waarheid.

Begin jaren dertig van de vorige eeuw schreef de herontdekte Tsjechische schrijver Karel Capek (1890-1938) een trilogie over een tijdloos thema dat in onze dagen wel actueler lijkt dan ooit: de meerduidigheid van de waarheid.

In 'Een doodgewoon leven', mijn eerste overrompelende kennismaking met deze auteur, komt een man na het voltooien van zijn memoires tot het inzicht dat het gestroomlijnde verhaal dat hij van zijn leven heeft gemaakt bij nader inzien een veel complexere waarheid verhult.

In 'Meteoor' buigen verschillende omstanders zich over de mogelijke identiteit van een verongelukte piloot die in coma en onherkenbaar verminkt door brandwonden in een ziekenhuis ligt. Zo krijgen we meerdere mogelijke versies van een ondoorgrondelijk leven voorgeschoteld, vanuit perspectieven die elkaar hier en daar raken en overlappen, en allemaal hun eigen geldigheid hebben. Uit die meerduidigheid bestaat de waarheid, spiegelt Capek ons voor.

In het net vertaalde 'Horduba…Lees verder

Over Karel Čapek

Karel Čapek  uitspraak (info / uitleg) (Malé Svatoňovice, 9 januari 1890 – Praag, 25 december 1938) was een Tsjechisch schrijver.

Hij wordt gezien als een van de belangrijkste Tsjechische schrijvers. Hij schreef enkele werken samen met zijn broer Josef. Zijn bekendste werken kunnen als sciencefiction geclassificeerd worden, geheel in de lijn van Britse auteurs als Aldous Huxley en George Orwell. Hij staat bekend als de bedenker van het woord 'robot'. Het woord duikt voor het eerst op in zijn werk R.U.R. (Rossum's Universele Robots) (1920). In een ingezonden brief in Lidové Noviny (een Tsjechisch dagblad, waarvan hij enige tijd redacteur was) in 1933 vertelt Karel Čapek dat het woord door zijn broer Josef is verzonnen (zie externe links). Verder schreef hij Krakatit (1924) over de ontdekking van een explosief van ongekende vernietigingskracht door 'atoomontploffingen'. (Het boek werd geschreven in een periode waarin veel wetenschappe…Lees verder op Wikipedia